Overige merken steel guitars

Sinds de start van Promota eind 1974 hebben wij diverse dealerschappen gehad. Soms ook bestelden we op speciale aanvraag slechts 1 instrument van een bepaald merk. Hieronder een overzicht van alle merken die aldus de revue zijn gepasseerd:

ZB

In totaal verkochten we van dit merk 7 pedal steel guitars: 2 Student models en 5 stuks professionele modellen.

ZB is een pedal steel guitar die werd ontwikkeld en op de markt gebracht door Zane Beck.

Het merk verwierf vooral in de ´60-er en begin ´70-er jaren door bekende Amerikaanse spelers als Tom Brumley (bij Buck Owens en Rick Nelson), Rusty Young (bij Poco), Al Perkins (o.a. bij Manassas van Stephen Stills), Jerry Garcia (o.a in het nummer "Teach your children" van Crosby, Stills, Nash & Young), Norman Hamlet (bij Merle Haggard) en de Britse speler Gordon Huntley (o.a. bij Ian Matthews & Southern Comfort). Ook de bekende Britse speler Gerry Hogan (bij diverse formaties, o.a. United Steels of Europe) bespeelde ooit een ZB.

Een bekende Nederlandse ZB speler was de vroeg overleden Sjoerd Jan de Wit (o.a. bij New Deal). Een andere bekende ZB speler was Jaap van Beusekom, die ooit in een van de eerste uitgaven van het blad Music Maker een uitgebreid artikel aan de pedal steel guitar wijdde. Kees van Drimmelen (destijds bij Silver Eagle Express) speelde langere tijd op ZB.

De ZB pedal steel guitar was een robuust instrument. De stangen voor het aantrekken van het "changer mechanisme" (brugmechanisme voor het kunnen wijzigen van de snaarspanning) werden zoveel mogelijk gebalanceerd via tuimelplaatjes onder de gitaar.

De instrumenten werden meestal uitgevoerd in prachtig birdseye maple, soms tweekleurig gelakt. De latere uitvoeringen hadden inlegwerk van imitatie-parelmoer.

Aanvankelijk liepen de leveringen aan ons via Eric Snowball, een destijds bekende steel guitar winkel in zuid Engeland. Later deden we rechtstreeks zaken met Tom Brumley, die een tijdlang directeur was bij ZB. De kamrollen van de oer-ZB waren te klein om het instrument goed te laten functioneren. Nadat dit door ons bij Brumley was gemeld, verschenen er vanaf dat moment ZB´s met veel grotere rollen.

Nadat ZB lange tijd uit productie was, pikte een zekere Basil Smith de draad weer op. Hij leverde o.a een ZB aan Bud Isaacs, de vermaarde uitvinder van de "country pedals". Basil kreeg een dodelijk ongeluk toen hij, rijdend in zijn auto, een hartaanval kreeg. Een vooruitbetaling van 500 dollar die wij hem hadden gezonden, hebben wij nooit van de familie terugontvangen.

Nieuwe ZB-Custom pedal steel guitars zijn niet meer leverbaar.

EMMONS

In totaal verkochten we van dit merk 79 pedal steel guitars en 1 lap steel guitar. Het aantal pedal steel guitars bestond uit 2 economy models en 77 professionele modellen.

De Emmons pedal steel guitar werd in 1963/64 met medewerking van topspeler Buddy Emmons ontwikkeld door Ron Lashley.

Met een aantal uitzonderingen heeft bijna elke top steel guitarist uit Amerika ooit wel op een Emmons gespeeld. Er zijn tal van legendarische opnamen met de Emmons gitaar gemaakt.

We noemen een aantal beroemde Amerikaanse ooit-Emmons-bespelers: Buddy Emmons, Buddy Charleton, Sonny Garrish, Weldon Myrick, Hal Rugg, John Hughey, Jimmy Crawford, Bobby Black, Jay Dee Maness, Bruce Bouton, Terry Crisp, Jerry Brightman. De lijst is nog lang niet ten einde.

Bekende vroeg-actieve Europese pedal steelers die een Emmons bespeelden waren Nils Tuxen uit Denemarken, Jean Yves Lozach´ uit Frankrijk en B.J. Cole uit Engeland.

Ook in Nederland was/is de Emmons pedal steel guitar zeer in trek bij de betere spelers: Koos Biel, Hans de Jong, Ron de la Beij, Ted Tönjes, Marcel Parijs, Ron Conradi, Johannes Rudolphi, Peter Manuel, Bob Beugeling, Hans Drissen, Roy Paap, Jan Visser. We hopen dat we niemand vergeten.

De oer-Emmons had een trek-druk systeem: trekstangen voor de verhogingen en duwstangen voor de verlagingen. Een perfect systeem waarbij het instrument goed op stemming bleef. Helaas leverde de fabriek een te simpele handleiding bij het (voor de leek complexe) instrument. Goedkope stemmechanieken, te kleine kamrollen, alsmede enkele verdere nadelen deden de populariteit allengs dalen. De klank van dit type Emmons werd wereldwijd beschouwd als de beste ooit. De Emmons heeft qua geluid en uiterlijke uitvoering (mica glass finish met een meestal aluminium hals) model gestaan voor tal van latere (en veelal eveneens bekend geworden) andere steel guitar merken.

Rond het begin van de 80-er jaren schakelde Lashley over op een all-pull (geheel met trekstangen uitgevoerd) systeem (de LeGrande en Lashley LeGrande modellen), dat ook door andere steel guitar merken werd gebruikt. Lashley had echter een totaal afwijkende "changer" (brugmechanisme voor het kunnen wijzigen van de snaarspanning) ontwikkeld waardoor de klank van de nieuwe Emmons niet te ver afweek van de vroegere types en altijd nog beter was dan die van de meeste andere pedal steel guitar merken. De all-pull modellen hebben betere stemmechanieken en grotere kamrollen. De latere modellen hebben 14-gaats hefboompjes onder de gitaar voor het zoveel mogelijk gelijklopen van de aangetrokken stangen.

Ron Lashley (sr.) was altijd op zoek naar bijzondere vindingen. Zo ontwikkelde hij medio 90-er jaren een systeem dat het ontstemmen tengevolge van het doorbuigen van de pedal steel guitar door pedaalkrachten volledig compenseerde. Toen Lashley ziek werd en overleed ging het bedrijf over in handen van Jim Aycoth.

Ron Lashley jr. nam in 2001 het bedrijf over. Sedertdien rouleren er allerlei negatieve geruchten over de Emmons fabriek. Levertijden werden op de lange baan geschoven. De kwaliteit van het aluminium gietwerk van de instrumenten en het polijsten ervan lieten veelal te wensen over. Momenteel schijnen de leveringen wat beter te gaan.

Goede gebruikte Emmons pedal steel guitars zijn nog altijd zeer in trek, maar tamelijk moeilijk te vinden.

Nieuwe Emmons pedal steel guitars zijn nog steeds leverbaar. Er kan echter geen garantie worden gegeven op een acceptabele levertijd of een kwalitatief goede uitvoering.

SHO-BUD

In totaal verkochten we van dit merk slechts 1 nieuwe pedal steel guitar: een professionele dubbelhals-uitvoering.

Sho-Bud is een van de beroemdste pedal steel guitar merken. De eerste instrumenten dateren van 1956/57 toen Shot Jackson (Sho) en Buddy Emmons (Bud) deze op de markt brachten en daarmee profiteerden van de lange levertijden van de legendarische Bigsby steel guitars.

Bijna elke bekende pedal steel guitarist uit de Nashville scene heeft ooit een Sho-Bud bespeeld. Bekende namen uit de beginperiode waren Shot Jackson, Buddy Emmons, Jimmy Day, Walter Haynes, Buddy Charleton, Pete Drake, Lloyd Green, Hal Rugg, Curly Chalker en vele anderen. Later voegden zich daar bij o.a. Doug Jernigan, Bobby Black, Rusty Young en wederom vele anderen. Pete Drake, Lloyd Green, Jimmy Day en Doug Jernigan zijn het merk heel lang trouw gebleven. Toen Sho-Bud rond het begin van de 90-er jaren van de markt verdween schakelden ook enkelen van hen over naar andere merken. Lloyd Green heeft na het bereiken van zijn pensioenleeftijd de Sho-Bud weer "van stal" gehaald.

Bekende Nederlandse spelers op Sho-Bud zijn Ton Masseurs (bekend van The Tumbleweeds), Cor Verhaegh (diverse sessies en een solo-CD), Meine Bruinsma (bekend van Early Bird en een solo-CD) en Bert Vreuls (bekend van o.a. Tresspass). De speler Rob van Duuren is een echte Sho-Bud freak: hij bezit een verzameling bestaande uit allerlei modellen. Er zijn nog tal van Sho-Buds in omloop, zowel de professionele modellen als de eenvoudige Maverick Student models.

De Sho-Bud professionele modellen zijn meestal prachtige instrumenten, uitgevoerd in gelakt birdseye maple. Sho-Bud heeft in de loop der tijd diverse all-pull systemen (met uitsluitend trekstangen) gebruikt. Het mechanische gedeelte was veelal sober uitgevoerd en allesbehalve rammelvrij. De vroegere modellen klonken enigszins dun. Later werden pickups met een grotere impedantie toegepast, waardoor de klank voller werd.

De import van Sho-Bud kwam voor ons tot stand via een kennismaking met Fred Gretsch jr. op de Musik Messe Frankfurt. De eerstgeleverde gitaar was echter zodanig slecht van kwaliteit, dat dit leidde tot een voor ons zeer belangrijke beslissing: het voortaan zelf produceren van pedal steel guitars (zie de DeVis).

Nieuwe Sho-Bud pedal steel guitars schijnen op kleine schaal nog steeds te worden gemaakt. Dit zijn echter geen "echte" Sho-Buds.

DEVIS

Tot nu toe produceerden en verkochten wij maar liefst 50 DeVis steel guitars: 48 pedal steel guitars, waarvan 44 professionele modellen en 4 "economy" modellen. 2 DeVis gitaren waren "non-pedal" console modellen.

De opzet was om een Emmons-achtige pedal steel guitar te bouwen met gebruikmaking van diverse Sho-Bud onderdelen, die dan echter wel wat "rammelvrijer" werden gelagerd. In 1987 bouwden we een prototype nadat we voor 1 instrument aan onderdelen hadden gekocht bij de firma Gretsch. Deze pedal steel bleek, na een jaarlang te zijn uitgetest, uitstekend te voldoen. Wegens haar Emmons-achtige klank en uiterlijk (bij een beduidend lagere prijs) vond het instrument al snel diverse afnemers. Volledigheidshalve moet worden vermeld dat men bij Gretsch aanvankelijk razend was over de toepassing van hun onderdelen in een Europees product. Gelukkig konden we hen overtuigen van het feit dat dit hun in Europa meer opleverde dan de verkoop van Sho-Buds.

Aan het DeVis programma lag een speciale filosofie ten grondslag: Het instrument zou alleen maar verkrijgbaar zijn in één basisuitvoering, waarop dan verdere uitbreidingen konden worden toegepast. De basis-DeVis was een enkelhals-uitvoering met steunkussen, echter niet, zoals gebruikelijk, op een dubbelhals body maar op een iets bredere-dan-normaal enkelhals-body met een volledig vlakke bovenkant. Het basismodel zou buiten de standaard 3 voetpedalen slechts 1 kniehefboom hebben. Van daaruit zou men het instrument kunnen uitbreiden tot maximaal 7 pedalen en 7 kniehefbomen. De ontwikkelaar van de DeVis, Jan Visser, ontwikkelde een speciale 10-snarige universele stemming om de dubbelhals-uitvoering voortaan overbodig te maken. Doorgaans zijn universele stemmingen alleen leverbaar op 12-snarige pedal steel guitars. Onderdelen voor 12-snarige instrumenten vielen buiten het standaard programma en zouden relatief duur zijn.

Jan liet zijn stemming en pedal setup wettig registreren. Op de Steel Meeting van 1989 in Oudewater demonstreerde hij voor het eerst het potentieel van de Universal-10.

Op speciaal verzoek zijn later toch 2 stuks dubbelhals-modellen gebouwd. De ongebruikte bodies zijn gebruikt voor bredere enkelhals-modellen.

De halzen, changer-supports en koppen van de DeVis instrumenten werden alle computer-gestuurd gefreesd uit massief aluminium. De eerste DeVissen (tot ongeveer no. 30) hadden alle een Sho-Bud type changer-support (met steunribben). De latere modellen kregen een Emmons type changer-support. Laatstgenoemde modellen hadden verstelbare terugtrekveren voor de verlagings-functies, alsmede stelschroeven voor "split-tuning" (het verkrijgen van een zuivere tussentoon wanneer men gelijktijdig 2 tegengestelde functies op een snaar activeert). In plaats van pole pickups (van Friese makelij) werden voortaan George L humbucking pickups toegepast. Op slechts 3 DeVis gitaren is gebruik gemaakt van een aantal onderdelen van de Nashville pedal steel guitar. Toen Gretsch stopte met de productie en distributie van de Sho-Bud, moesten vele onderdelen door ons worden opgetekend en besteld bij Nederlandse machinefabrieken. De uurprijzen stegen, verzinken, verchromen en polijsten werden enorm duur. Bovendien kregen we zelfs steeds minder tijd voor de assemblage. De dollar werd goedkoper en Amerikaanse steel guitars werden steeds betaalbaarder. In Duitsland kwam wat concurrentie opzetten.

We zijn enorm trots op de DeVis. Het instrument is niet alleen vastgelegd op tal van nationale CD´s en DVD´s, het is ook te zien geweest in enkele TV-programma´s. En ... de oudste DeVis functioneert intussen al 20 jaar probleemloos. Niet onvermeld mag blijven dat we altijd enorm ondersteund zijn geweest door onze vriend Frans en zijn vrouw Gré. Frans assisteerde vaak bij het produceren van kleine onderdelen. Frans maakte tientallen steunkussens en bekleedde meer dan 55 steel guitar koffers! En dat alles volledig belangeloos!

Bekende Nederlandse DeVis spelers zijn: Danny Berkelie (bij Dixie Aces), Joost de Nijs (bij Frank Kramer), Jan Visser (bekend van diverse formaties en activiteiten). Ook Harrie Brekelmans (o.a. bekend van Windfall en diverse steel guitar activiteiten), Kees van Drimmelen (bekend van o.a. Mike de Rijcke & Old Hippies), William van Hoof (bekend van o.a. Sky-Tune en West Virginian Railroad), Koos Kosterman en Cor Verhaegh bespeelden enige tijd een DeVis. De DeVis pedal steel guitar is buiten Nederland geleverd naar Duitsland, Zwitserland, Italië België en Spanje.

Bezitters van een DeVis hoeven zich geen zorgen te maken over vervangings-onderdelen. Deze zijn in voldoende mate voorhanden. Er staan nog 6 DeVis pedal steel guitars op stapel: 3 voor de verkoop (waaronder het jubileum-model met nummer 50) en 3 voor privé-gebruik.

MULLEN

In totaal verkochten we van dit merk 7 pedal steel guitars, alle professionele modellen.

Onze eerste kennismaking met het merk Mullen was in de 80-er jaren toen Herby Wallace een seminar gaf in Oudewater. Later verscheen de Mullen op steeds meer pedal steel guitar CD´s.

Bekende Amerikaanse spelers als Tom Brumley, Jimmy Day en Doug Jernigan gingen over op Mullen omdat de merken ZB en Sho-Bud van de markt verdwenen. Andere bekende spelers die langere tijd op Mullen speelden waren Bob White, Larry Sasser en Gary Hogue.

Bekende Europese spelers die thans gebruik maken van een Mullen zijn o.a. Sarah Jory (Engeland) en Hans de Jong (Nederland) (ooit pedal steeler bij Windfall, Colt 45, Black Hills Country Band, tevens promotor en sessie-speler, heeft 1 solo-LP en 3 solo-CD´s op zijn naam staan).

Onze keuze viel op Mullen omdat het merk een prachtige tegenhanger vormde tegen pedal steel guitars als Emmons, Zumsteel en Franklin. Mullen zette namelijk de traditie van prachtig gelakt hout met fraai inlegwerk voort, een finish zoals die voorheen hoofdzakelijk werd gevonden bij Sho-Bud en ZB.

Bijzondere kwaliteiten van Mullen zijn o.a. verchroomde stalen eindplaten, geanodiseerde changer-koppen en grote messing kamrollen.

Nadat we geruime tijd een uitermate vriendelijk contact hadden met Del en Dixie Mullen, ontstond na een geschil over problemen met de lak een onaangename situatie die ertoe leidde dat wij niet langer Mullen dealer wilden zijn. Genoemd geschil en andere problemen (er zijn maar liefst 2 Mullen gitaren vice versa Amerika gegaan) hebben ons en ook Mullen enorm veel geld gekost.

Mullen pedal steel guitars zijn nog steeds leverbaar, echter niet langer via ons.

CARTER

In totaal verkochten we van dit merk slechts 2 nieuwe pedal steel guitars: een professionele uitvoering en een Carter Starter economy-uitvoering.

Bud Carter werkte ooit bij MSA, de pedal steel guitar fabriek van Maurice en Jerry Anderson die aan het begin van de 80-er jaren plotseling de productie staakte.

Sedertdien bracht Bud Carter enkele zeer succesvolle pedal steel guitars op de markt: de MCI en vervolgens de EMCI. Buddy Emmons werd de belangrijkste bespeler van deze pedal steels.

Uiteindelijk kwam Bud Carter opnieuw in de belangstelling door de productie van de Carter pedal steel guitar. Dit instrument was geheel in de Carter traditie: buitengewoon fabrieksmatig geproduceerd. John & Ann Fabian zorgden voor de wereldwijde verkoop en profiteerden op slimme wijze van de opkomst van het internet. De prijzen van de Carter pedal steel guitars waren betaalbaar, de levertijden werden strak aangehouden. Al snel gingen vele Carters van de hand. In Amerika waren het Jeff Newman, Rusty Young, Bobby Black, Junior Knight, Tommy White, Bruce Bouton en andere bekende spelers die op Carter overgingen.

Ook in Nederland verwisselden enkele bekende spelers hun pedal steel voor een Carter: o.a. Harrie Brekelmans (steel guitar promotor en leraar speler bij o.a. Windfall), Kees van Drimmelen (bij o.a. Mike de Rijcke). Tot een massale opmars van het merk is het echter niet gekomen.

Carter bracht ooit het zogenaamde direct-to-body-contact systeem uit. De verhogingshefbomen van de changer rusten hierbij rechtstreeks tegen het hout van de body. Men probeerde daarmee, enigszins in navolging van het Emmons push-pull systeem, de klank van het instrument ingrijpend te verbeteren.

Naast de professionele modellen werden hier te lande de Carter Starter instapmodellen verkocht. Dit gebeurde op professioneel niveau en tegen een lage prijs. Voor de (meestal van nature prijsbewuste) Nederlandse beginnende speler vormde met name de lage prijs een belangrijk punt om een "Starter" aan te schaffen. Helaas bleek al snel dat de Starter eigenlijk een onwaardig product was voor een kwaliteitsmerk als Carter. De kamrollen waren niets anders dan "baleinden" van gitaarsnaren. Door hun kleine diameter deden deze hun werk niet goed, waardoor bepaalde snaren voortdurend ontstemden. De terugtrekveren van de verlagingsfuncties stonden zo strak dat de gitaar van haar plaats schoof als men een verlagings-kniehefboom bediende. De veren konden niet worden vervangen door slappere vanwege de kritische balans in de changer.

Carter pedal steel guitars zijn nog steeds leverbaar. De fabriek werkt voor haar professionele modellen niet via dealers (tenzij een groter aantal in één keer wordt afgenomen).

DERBY

In totaal verkochten we van dit merk slechts 1 pedal steel guitar, een professioneel model.

Derby is een tamelijk goed verkocht instrument in Amerika, met name in Nashville en omgeving. Men heeft bij Derby handig gebruik kunnen maken van de situatie bij de Emmons fabriek. Zelfs Buddy Emmons, Tommy White en Jerry Brightman gebruikten geruime tijd een Derby. Andere bekende Derby spelers zijn o.a. Ron Elliott en Lynn Owsley. Ook de beroemde -en invloedrijke- speler Don Helms (ooit bij Hank Williams) gebruikte een Derby.

In Nederland was het Johan Jansen (o.a. bij Cash on Delivery en The Secret Combination, voorts bekende steel guitar leraar, promotor en sessie-speler, heeft 2 solo-CD´s op zijn naam staan) die als eerste overging op gebruik van een Derby. Daarna zouden nog enkelen zijn voorbeeld volgen. Johan woont tegenwoordig in Kleve, Duitsland.

De Derby is een soort kopie van de Emmons Lashley LeGrande (all-pull) pedal steel guitar. Ze gebruikt hetzelfde type changer en heeft akoestisch dezelfde klank als de Emmons. Door een andere plaatsing van de pickup is de elektrisch versterkte klank echter aanzienlijk anders. Derby gebruikt geen 14-gaats hefboompjes, zoals die wel op de Emmons zitten, aan de onderzijde van het instrument. Hoewel de Derby een versterkingsrail midden onder de gitaar heeft, is het instrument toch iets gevoeliger voor doorbuiging. De versterkingsstrip aan de vooronderzijde is bij Emmons van staal, bij Derby van kunststof.

Derby pedal steel guitars kunnen eventueel nog steeds door ons worden geleverd.